|
[ Disclaimer | Home Page | Artikelen-index | E-mail ] | |
Diagnose van PCD middels celkweekmethode |
Jolanda Keek
Afdeling Klinische Genetica,
Vrije Universiteit Amsterdam
In de luchtwegen is het transport van slijm door trilharen een belangrijk afweermechanisme tegen ingeademde ziekte veroorzakende microdeeltjes. Het transport is afhankelijk van de uitscheiding van water, zouten, slijm en de coördinatie en activiteit van de trilharen. De trilhaarfunctie en -structuur kan verstoord worden door verschillende omgevingsfactoren dit wordt ook wel Secondaire Cihaire Dyskinesie genoemd (SCD). Een voorbeeld van SCD zijn bacteriële toxinen die de trilhaarbeweging vertragen.
Ook aangeboren afwijkingen kunnen de structuur van het bewegingsmechanisme in een trilhaar veranderen, dit wordt Primaire Cihaire Dyskinesie (PCD) genoemd. De diagnose PCD kan gesteld worden door naar het functioneren van de trilharen te kijken.
Er is een onderscheid te maken tussen Primaire Ciliare Dyskinesie en afwijkingen veroorzaakt door Secondaire Ciliare Dyskinesie. Hierbij worden epitheelcellen van de neus in kweek gebracht om nieuwe trilharen te maken. Hiervoor is een neusbiopt nodig van de patiënt. Het biopt wordt bewerkt zodat er losse cellen verkregen worden. De cellen worden vervolgens op een collageenmatrix gekweekt zodat er één laag cellen ontstaan: monolayerkweek. Na 2 - 6 weken verdwijnen de trilharen en komen met deze methode niet meer terug. Als er na een maand genoeg cellen zijn wordt de collageenmatrix afgebroken. Velden van cellen worden dan in suspensie (in vloeistof) gekweekt, gaan aan elkaar groeien en vormen ballonnetjes. Door deze kweekmethode maken de cellen na ongeveer een maand nieuwe trilharen. De ballonnetjes gaan dan bewegen en draaien.
De aangeboren afwijking (PCD) is te bepalen door bij de nieuw gevormde trilhaar de beweging te meten d.m.v.een gecomputeriseerde microscoop.
Met de celkweekmethode kan de diagnose PCD gesteld worden zonder dat effecten van infecties een rol spelen.
De voordelen van deze methode zijn:
De nadelen van deze methode:
De voordelen van deze methode wegen ruimschoots op tegen de nadelen. De diagnose kan beter gesteld worden na het bepalen van de functie en activiteit van de nieuw gevormde neustrilhaar.
Met dank aan Mark Jorissen en Tom Willems (Katholiek Universiteit Leuven, België) die deze celkweekmethode hebben ontwikkeld en ons bijzonder behulpzaam zijn geweest bij het opzetten van deze techniek binnen onze afdeling.
 |
Laatste aanpassing op deze site: Vrijdag 21 december 2007