|
[ Disclaimer | Home Page | Artikelen-index | E-mail ] | |
Altijd verkouden door PCD |
De
bovenste luchtwegen zoals de neus, de neusbijholten en het middenoor
zijn, net zoals de lagere luchtwegen, bekleed met slijmvlies.
In
dit slijmvlies zijn cellen, bekleed met trilharen (cilia) de meest
voorkomende cellen. Op het slijmvlies ligt een laag slijm (mucus)
welke door de aktiviteit van de trilharen konstant wordt verplaatst.
Dit wordt mucociliaire klaring genoemd.
Deze
konstante afvoer van slijm met daarin allerlei afbraakproducten,
virussen en bacteriën is het belangrijkste schoonmaakmechanisme
van de bovenste en onderste luchtwegen. Wanneer dit transport van
slijm niet goed funktioneert, bijvoorbeeld omdat er teveel slijm of
te taai slljm wordt geproduceerd of omdat de trilharen niet goed
werken, wordt de kans op luchtweginfecties sterk vergroot.
Het
is goed te beseffen dat iedereen een aantal verkoudheden per jaar
doormaakt. Een gezonde kleuter is gemiddeld zes keer per jaar
verkouden, een volwassen persoon kent twee tot vier verkoudheden per
jaar. De meeste van deze verkoudheden, meer dan 9O%, worden in het
begin veroorzaakt door virussen. Deze virussen remmen de aktiviteit
van de trilharen in de luchtwegen en veroorzaken de productie van
waterig slijm waardoor de mucociliaire klaring afneemt.
Een
verkoudheid blijft nooit beperkt tot de neus. De neus en de
neusbijholten (zoals kaakholten en voorhoofdsholten) zijn één
systeem: zij zijn met elkaar verbonden en de afvoer van slijm uit de
neusbijholten gaat, als het tenminste goed is, via de neus. Een
neusverkoudheid bestaat dus in feite niet: het is altijd een infectie
van de neus en de neusbijholten.
Tegen
een virus is eigenlijk niets te doen. Er zijn tegenwoordig wel
anti-virale geneesmiddelen beschikbaar maar deze zijn erg kostbaar en
kunnen vaak bijwerkingen vertonen. Vaccinatie tegen verkoudheid,
zoals wij kennen van de influenza (griep), is moeilijk uitvoerbaar
omdat het virus dat de meeste verkoudheden veroorzaakt zeer vele
varianten kent.
Gelukkig
is behandeling van een door een virus veroorzaakte verkoudheid
meestal niet nodig omdat bij een goed funktionerend afweersysteem in
de luchtwegen (waarvan de boven beschreven mucociliaire klaring het
belangrijkste onderdeel is) deze verkoudheden één tot
twee weken duren en vervolgens vanzelf weer overgaan.
Dit
is een "normale" situatie.
Echter,
wanneer het afweersysteem niet goed funkioneert duren deze door
virussen veroorzaakte infecties langer en krijgen bacteriën, die
altijd wel in onze luchtwegen aanwezig zijn, een kans om bacteriële
infecties te veroorzaken met verschijnselen van snot, koorts en
ziek-zijn. In dat stadium gaan dan vaak de klachten van de
neusbijholten (hoofdpijn ter plaatse van het voorhoofd, zwaar en
pijnlijk gevoel ter plaatse van de neusbijholtes wat nog toeneemt bij
voorover bukken) op de voorgrond staan. In een dergelijk stadium
dreigt het probleem chronisch te worden: in tegenstelling tot de neus
en de longen zijn de neusbijholten zelf volledig afhankelijk van het
mucociliaire klaringssysteem (de neus kun je "ophalen". de
longen kunnen vaak worden schoongehouden door bepaalde technieken
voor hoesten en ademhalen) De bacteriën die bij neus en
neusbijholteninfecties een rol spelen kunnen zelf ook nog eens de
aktiviteit van de trilharen remmen. Zo ontstaat een vicieuze cirkel.
De
laatste tijd wordt steeds meer aandacht besteed aan "kwaliteit
van leven": wat voor invloed heeft een bepaalde ziekte op de
kwaliteit van iemands leven in hoeverre wordt een patiënt door
zijn of haar ziekte geremd in het dagelijks funktioneren. Het is
gebleken dat chronische ontstekingen van de neusbijholten een zeer
negatieve invloed kunnen uitoefenen op iemands lichamelijk en sociaal
funktioneren, soms negatiever dan bijvoorbeeld hartklachten chronisch
longlijden of lage rugpijn.
Bovendien:
chronische infecties in de bovenste luchtwegen staan zeer zelden op
zich. Heel vaak gaan chronische infecties in de bovenste luchtwegen
samen met infecties in de lagere luchtwegen. De aanwezigheid van een
infectie in de bovenste luchtwegen heeft veelal een negatieve invloed
op de lagere luchtwegen,
behandeling van de problemen in de bovenste luchtwegen kan de funktie
van de lagere luchtwegen vaak in gunstige zin beïnvloeden.
Al
deze aspecten: een niet niet-funktionerende mucocilaire klaring, een
chronische ontsteking in de neus en neusbijholten doordat
verkoudheden niet adequaat kunnen worden aangepakt. emstige problemen
in de longen welke door deze "verkoudheden" nog eens extra
worden verergerd, de invloed die deze chronische
infecties op de kwaliteit van leven kunnen hebben zijn bij een
aandoening zoals Primaire Cihaire Dyskinesie (PCD) in de
meest uitgesproken vorm aanwezig.
Voor
de oorzakelijke stoornis bij PCD, het niet goed bewegen van de
trilharen, bestaat op dit moment nog geen gerichte behandeling. Er
kan niet meer worden gedaan dan de klaring van het slijm zo goed
mogelijk te laten zijn en bacteriële infecties zo adequaat
mogelijk en veel eerder dan bij een goed funktionerend
trilhaarsysteem te behandelen om de kwaliteit van leven zo goed
mogelijk te laten zijn en om blijvende schade, met name in de longen,
zoveel mogelijk te voorkomen. Aandacht voor "verkoudheden"
zijn in dit verband zeer belangrijk.
Dr. S. van der Baan, KNO arts
 |
Laatste aanpassing op deze site: Vrijdag 21 december 2007